مطالعه دين و سير در آسمان معنويت البته كه شرائط دارد. از آنها يكي فهم دقيق آموزه‌هاي  هر دين و اين  مهم بدون برنامه ريزي ممكن نيست. هدف از مطالعه هم بايد روشن باشد. به نظر مي رسد سهم فابل ملاحظه‌اي از چالش‌ها در حوزه اعتقادات به عدم شناخت، نگرش جانبدارانه و بالاخره خوانش ناكافي نظرات  طرفين باز مي‌گردد. در حوزه اديان، آگاهي كامل از متون ديني و مواجهه بي غرضانه براي مفاهمه با  معتقدان، يك اصل اساسي است. اين آگاهـي البته كه بينش است و نه  دانش. شناخت است و  نه پرداخت و حفظ كردن اصطلاحات و انباشت محفوظات.

      معتقدم براي نمايش ضعف/ قدرت، كمال/ نقصان،  كارآمد‌/ ناكارآمدي يك دين بايد و بايد آستانه تحمل را در مواجهه با ساير اعتقادات بالا و بالا تر برد تا در سايه صلح و امنيت فكري، درخت حقيقت از گزند سياست! و آفت شعار دور بماند.

     آسمانه، با توشه آگاهي و دقت ديد در نگاه و مطالعه آثار، و وقوف و گذر بر مواقف انديشمندان ديني اعصار گذشته شايد و اميدوار است به فضاي حقيقت نزديك شود. آشنائي با اديان، سير مطالعاتي هم دارد كه پيشنهادش در آينده مي‌آيد.

  خيلي ساده است. دين، نتيجه نخستين كوشش انديشه انسان براي دستيابي به احساس امنيت در جهان است. و دستيابي به آن، حقيقتاً محصول دين ورزي است كه اين البته كاري ساده نيست. 

   اديان از روزنه‌هاي گوناگون تقسيم يافته‌اند؛ مانند:

1. اديان ابتدائي(عقايد سحري ديري‌ها در جنوب شرقي استراليا)؛ اديان قديم(آيين‌هاي ممنقرض شده خاورميانه) و اديان پيشرفته(اديان زنده كنوني)؛

2. اديان ساده‌( آنيميسم، توتميسم و فتيشيسم)؛ اديان فلسفي(هندوييزم، بوديزم و كنفوسيوس)؛ و وحياني( زردشتي گري، يهوديت، مسيحيت و اسلام)؛

3. اديان توحيدي(يهوديت، مسيحيت و اسلام)؛ غير توحيدي(هندوييزم، بوديزم و شينتو)؛

4. اديان سامي(يهوديت، مسيحيت و اسلام)؛ آريايي( ايران باستان، هندوستان، روم و يونان و ...)؛ اديان خاور دور( كنفوسيوس، تائو و شينتو)؛

5. اديان شرقي(هندوييزم، بوديزم و شينتو) و اديان غربي( يهوديت و اسلام)؛

   و تفسيماتي از اين دست كه هست.

  اما آنچه آسمانه، بيشتر پي جوست، همانا اديان زنده است.

                                               پرسش، پارسائيِ انديشه است و دانش گمشدة مؤمن. بخوانيم و بجوئيم و طلب كنيم. اينچنين باد!

                              اين قسمت: هست‌ها ( فضاي موجود)