|
گاه نگاهي بر آسمان ادیان
|
به تحقیق، دین یهود مسیر پُر پیچ و خم پرستش گوناگونی را در نوردیده است، از ترافیم(پرستش اشباح یا ستون های چوبی یا سنگی) گرفته تا یکتا پرستی(Monotheism). راه بلدان این جاده در قرن هشتم پیش از میلاد: عاموس، هوشع، اشعیا و میکا بودند که یهوه را با توصیفات اخلاقی نشان می دادند. و سپس (در قرون ۶ و ۷ ق.م) ارمیا و حزقیال که مسئولیت اخلاقی پیروان در مقابل یهوه را نیز یادآور می شدند.
اولین اشاره به اینکه غیر یهودی نیز می تواند در پرستش یهوه شرکت کند، در کتاب ارمیاست: باب۱۲، آیه ۱۷ـ۱۵. اما در نهایت این اشعیای نبی بود که در کتابش(باب۴۰ تا ۵۵)، ادراکی را از خداوند نشان داد که در آن، یهوه برای همه نژادها و در تمام زمان و مکان ها، دیدنی و دست یافتنی بود:
((خداوند قادر، بینا، عادل، حاکم و منجی جهان، از بندگانش می خواهد که این پیام الهام بخش را از طریق ایثار و تحمل رنج پیش برند.))
این قرائت تبشیری و جهانی طرح الهی، سرانجام به تعالیم عیسای مسیح منتهی شد.

کوه سینا(جبل حوریب) نزدیک دهانه خلیج عقبه یا به قولی جنوب بحر المیت است. و همانجاست اطاق ملاقات موسی و خدایش. یهوه که جماعت مؤمنان را از آزار مصریان رهانده و به ایشان آزادی بخشید،اراده کرد در آنجا با آزادگانش میثاق بندد.
موسی قومش را در خیمه گاهش رها کرده به دیدار یار بر فراز قله شد تا با وی تکلم کند. الواح و صحف تورات یا همان قانون موسوی نازل شد تا چشم مؤمنان از دیده خدای شان فاصله نگیرد و به جای طبیعت پرستی دیرینه، مشغول خدای طبیعت آفرین باشند.
موسی همسان برادران نامه رسانش(پیامبران متقدم) با جنس خدایی تماس گرفت که برتر از عوامل طبیعی بود. و این دید و بازدید متحیرانه برای بشر، تذکر خوبی بود تا خدای بشر نه در قعر آسمان ها که در همین نزدیکی لانه داشته باشد. (کاش کسی حوصله می کرد اندکی در مورد مکاشفات و الهامات غیبی می نوشت)
بنا به روایت تورات فضای تماس موسی و خدایش، آکنده از دود بود؛ زیرا خداوند، آتش بر کوه زد.(سفر خروج، باب۱۹، آیه۱۸) و ((جلال خداوندی بر کوه سینا جای گرفت و تا شش روز پوشیده از ابر بود تا اینکه روز هفتم موسی را از میان ابر ندا در داد. منظر جلال خداوندی همچون آتشی سوزان، دیدگان بنی اسرائیل را می نواخت. (سفر خروج، باب۲۴، آیه۱۶)
از آنچه میان آندو گذشت، خواهیم شنید.
آری! مصلح کل، مقیم مصر بود و در دربار فرعون، دارنده مقام. وی با کشتن یک تن مصری ــ که به یک تن عبرانی توهین کرده بود ــ به بیابان گریخت. همانجا بود که احساس کرد یهوه وی را می خواند تا او قوم را از وزش ظلم رهانیده به ساحل امن خالقشان بسپرد.(سفر خروج، باب۲،ص۳)
آنگاه که موسی نام خدای را خوهان شد جواب شنود: ((هستم آنکه هستم)). ای موسی! به بنی اسرائیل گویان شو که ((هستم)) مرا نزدتان فرستاده است.( خروج، باب۳، ص۱۴).
موسی با انقلاب فرهنگ سازش سرانجام توانست بنی اسرائیل را از بردگی بشر به بندگی خدای، تعالی بخشد. و ایشان را در مدت چهل سال، به مرزهای سرزمین موعودشان در فلسطین برساند.
مواجهه موسی و یهوه در کوه حورب(سینا)، تکان دهنده ترین تماس بشر با خدای خویش را خواهيم ديد.